Польские сказки - Максим Дзевенис

Myszy tedy, ratując naród swój od zagłady, musiały wkraść się do sypialni i czatować. A że to są stworzenia bardzo przemyślne i mądre, obmyśliły łaskotać tak śpiącą Marmuszkę, aby śpiąca pierścień z ust wypuściła. Raz i drugi się to nie udało, na ostatek, gdy ciągle myszki ogonkami jej koło ust poczęły łaskotać, królowa otworzyła je, a pierścień wypadł i zsunął się na podłogę; tu pies i kot czekali już i pies, chwyciwszy pierścień, natychmiast skrobać począł do drzwi, skomlić, aż służąca wstawszy wypuścić go musiała.

Pies i kot razem tejże nocy wykradli się precz z zamku i z miasta w pole (пёс и кот в ту же ночь выкрались из замка прочь и из города /отправились/ в поле), a że wiedzieli już instynktem (а так как они знали уже инстинктом), że Gaweł na wyspie pustej wśród morza się znajdował (что Гавел на пустом острове посреди моря находился), wprost do morza dążyli (прямо к морю устремились; dążyć do czegoś – стремиться; устремляться)… Szli i szli (шли и шли), bo bardzo daleko było do brzegu (потому что очень далеко было до берега), aż nareszcie dostali się do niego (наконец добрались до него). Ale jak tu się przez wodę przeprawiać (но как тут через воду = по воде переправляться)?

Kot nie umiał pływać (кот не умел плавать), a nie chciał się zostać (а не хотел оставаться: «остаться»), bo utrzymywał (потому что утверждал), że bez niego się tam nie obejdzie (что без него там не обойдётся = не обойтись). Ułożyli się więc (тогда они договорились). żeby pies wziął go na grzbiet (чтобы пёс взял его /к себе/ на спину), a kot miał w pysku pierścionek nieść (а кот должен был бы колечко в пасти = в зубах нести; pysk – морда; пасть), i tak do wyspy płynąć mieli (и так бы к острову плыть должны были).

Pies i kot razem tejże nocy wykradli się precz z zamku i z miasta w pole, a że wiedzieli już instynktem, że Gaweł na wyspie pustej wśród morza się znajdował, wprost do morza dążyli… Szli i szli, bo bardzo daleko było do brzegu, aż nareszcie dostali się do niego. Ale jak tu się przez wodę przeprawiać?

Kot nie umiał pływać, a nie chciał się zostać, bo utrzymywał, że bez niego się tam nie obejdzie. Ułożyli się więc. żeby pies wziął go na grzbiet, a kot miał w pysku pierścionek nieść, i tak do wyspy płynąć mieli.

Wszystko z początku szło pomyślnie (всё сначала шло = складывалось удачно; początek – начало; z początku – сначала), byli już na pół drogi od wyspy (были уже на полпути к острову), którą z dala widzieli (который издалека видели), gdy pies zapytał kota (когда пёс спросил кота):

– Masz pierścień (у тебя кольцо)?

– A mam (да у меня: «имею»)! – odparł kot (ответил кот), ale gdy to mówił (но, когда он это говорил), otworzył gębę i (открыл пасть и) – pierścień wypadł z niej i w głębi morza utonął (и кольцо выпало из неё и в глубине моря утонуло). Nie śmiał się już do tego przyznać ze strachu (он не осмелился в этом признаться со страха; przyznać się do czegoś – признаться в чём-л.), aż stanęli na wyspie (до тех пор, пока не стали на острове).

Tu się pies pyta (тут пёс спрашивает):

– A gdzie pierścień (а где кольцо)?

– Trzymałem go wiernie (я держал его верно) – rzekł kot z boleścią (сказал кот горестно: «с болью»; boleść – душевная боль, страдание) – ale gdyś mnie zapytał (но когда ты меня спросил), niepotrzebnie otworzyłem pyszczek (я случайно разжал зубы: «напрасно открыл мордочку»; niepotrzebnie – напрасно; otworzyć – открыть), aby odpowiedzieć (чтобы ответить), i … pierścień poszedł na dno morza (и … кольцо пошло на дно моря).

Wszystko z początku szło pomyślnie, byli już na pół drogi od wyspy, którą z dala widzieli, gdy pies zapytał kota:

– Masz pierścień?

– A mam! – odparł kot, ale gdy to mówił, otworzył gębę i – pierścień wypadł z niej i w głębi morza utonął. Nie śmiał się już do tego przyznać ze strachu, aż stanęli na wyspie.

Tu się pies pyta:

– A gdzie pierścień?

– Trzymałem go wiernie – rzekł kot z boleścią – ale gdyś mnie zapytał, niepotrzebnie otworzyłem pyszczek, aby odpowiedzieć, i… pierścień poszedł na dno morza.

Pies wpadł w ogromną wściekłość (пёс впал в огромную = страшную ярость).

– Kocie (кот; kot)! Zdrajco jakiś (ты предатель какой-то) – zakrzyczał (закричал) – rób (делай; robić), co chcesz (что хочешь)! Ratuj się, jak możesz (спасайся, как можешь), ale ci to przysięgam na Cerbera (но клянусь тебе Цербером; przysięgać na coś – клясться на что-л.), że jeśli mi pierścienia jakimkolwiek sposobem nie odzyskasz (что если мне кольцо каким угодно образом не вернёшь), zagryzę cię na śmierć (загрызу тебя насмерть)… a sam też potem głodem się zamorzę (а сам потом тоже себя голодом заморю).

Kot nie miał innego sposobu (коту ничего не оставалось делать: «не имел другого способа»), bo prostaczek był i wymyślić nic innego nie umiał (потому что простаком был и придумать ничего другого не мог: «не умел»; umiać – уметь), tylko tak samo sobie postąpić z rybami jak na zamku z myszami (только так же поступить с рыбами, как в замке с мышами). Stanął więc (встал поэтому), by czatować na ryby i dusić je bez miłosierdzia (чтобы подкарауливать рыб и их давить немилосердно).

– Kocie! Zdrajco jakiś – zakrzyczał – rób, co chcesz! Ratuj się. jak możesz, ale ci to przysięgam na Cerbera, że jeśli mi pierścienia jakimkolwiek sposobem nie odzyskasz, zagryzę cię na śmierć… a sam też potem głodem się zamorzę.

Kot nie miał innego sposobu, bo prostaczek był i wymyślić nic innego nie umiał, tylko tak samo sobie postąpić z rybami jak na zamku z myszami. Stanął więc, by czatować na ryby i dusić je bez miłosierdzia.

Tysiące trupów leżało na brzegu (тысячи трупов лежали на берегу); morderstwo było okrutne (убийство = бойня была ужасной) ryby się przestraszyły (рыбы перепугались). Zwołały więc i one sejm wielki (созвали тогда и они сейм великий), ale daleko inszy niż u myszy (но совсем не такой, как у рыб: «гораздо иной..»; daleko – гораздо; inszy – уст. другой). Zasiadły ogromne łososie (засели огромные лососи), szczupaki i różne ich matadory (щуки и разные их матадоры), w jednej cłwili uradziwszy poselstwo do kota (в одну минуту = сразу приняв решение /отправить/ послов к коту). Drobne rybki musiały słuchać i ani myślały się przeciwić (мелкие рыбки вынуждены были слушать и даже подумать не могли выступать против), boć im głosu nawet nie dano (потому что им даже голоса не дали; boć = bo).

Kot już czekał na brzegu (кот уже ждал на берегу). Jesiotr stary począł do niego mowę (старый осётр начал к нему речь), ale tej on ani chciał słuchać (но он её не хотел даже слушать).

Tysiące trupów leżało na brzegu; morderstwo było okrutne, ryby się przestraszyły. Zwołały więc i one sejm wielki, ale daleko inszy niż u myszy. Zasiadły ogromne łososie, szczupaki i różne ich matadory, w jednej cłwili uradziwszy poselstwo do kota. Drobne rybki musiały słuchać i ani myślały się przeciwić, boć im głosu nawet nie dano.

Kot już czekał na brzegu. Jesiotr stary począł do niego mowę, ale tej on ani chciał słuchać.

– Śmierć wam wszystkim (смерть вам всем) – zamiauczał (замяукал) – jeśli mi pierścienia nie dostaniecie (если мне кольца не достанете)! Róbcie, co chcecie (делайте, что хотите), inaczej pokoju nie będzie (иначе покою /вам/ не будет)!

Natychmiast ryby wielkie (тотчас же большие рыбы), którym się nie chciało samym w błocie i szlamie brukać na dnie (которым не хотелось самим в грязи и в иле пачкаться на дне; błoto – грязь), wykomenderowały dziesięć tysięcy maleńkich (откомандировали = отправили десять тысяч маленьких), aby pierścienia szukały (чтобы кольцо искали; szukać czegoś – искать что-л.), i tegoż dnia uboga płotka go przyniosła (и в тот же день бедная плотва его принесла)… Stary jesiotr go jej odebrał i popłynął do kota (старый осётр его у неё отобрал и поплыл к коту).

– Śmierć wam wszystkim – zamiauczał – jeśli mi pierścienia nie dostaniecie! Róbcie, co chcecie, inaczej pokoju nie będzie!

Natychmiast ryby wielkie, którym się nie chciało samym w błocie i szlamie brukać na dnie, wykomenderowały dziesięć tysięcy maleńkich, aby pierścienia szukały, i tegoż dnia uboga płotka go przyniosła… Stary jesiotr go jej odebrał i popłynął do kota.

Radość była wielka (радость была большая), ale na tym nie koniec (но на этом был ещё не конец). Pierścień wprawdzie mieli (кольцо, хотя у них и было; wprawdzie – правда; хотя и), a dostać się z nim do środka wieży nie było sposobu (а добраться с ним внутрь башни было невозможно: «не было способа»; do środka – внутрь). Nie było do niej żadnego wnijścia (не было в неё никакого входа; wnijście = уст. вход), żadnej dziury (никакой дыры), żadnego okna i tylko wierzch miała otwarty (никакого окна, и только вершина у неё была открытой; wierzch – верх; вершина), którędy powietrze wchodziło (там, где воздух /внутрь/ входил). Kot więc ofiarował się drapać na mur do pana (тогда кот выразил готовность карабкаться по стене к хозяину; ofiarować się – выразить готовность)… Pies został pod wieżą (пёс остался у башни), siadł na skale i pilnował (сел на скалу и следил).

Radość była wielka, ale na tym nie koniec. Pierścień wprawdzie mieli, a dostać się z nim do środka wieży nie było sposobu. Nie było do niej żadnego wnijścia, żadnej dziury, żadnego okna i tylko wierzch miała otwarty, którędy powietrze wchodziło. Kot więc ofiarował się drapać na mur do pana… Pies został pod wieżą, siadł na skale i pilnował.

Lezie tedy kot (лезет кот). lezie, trzyma się pazurami kamieni (держится когтями за камни; trzymać się kogoś, czegoś – держаться за кого-л., что-л.), dobrał się do połowy wieży (добрался до половины башни), a tu go siły opuściły (и тут его силы покинули)… i… buch (бух)… na ziemię (на землю). Ale że kot zawsze na nogi pada (но так как кот всегда на ноги падает), więc mało co się utrząsł (поэтому только небольшим сотрясением отделался «немного утрясся»; mało co – немного, немногим;trząść się – трястись).

Lezie tedy kot. lezie, trzyma się pazurami kamieni, dobrał się do połowy wieży, a tu go siły opuściły… i… buch… na ziemię. Ale że kot zawsze na nogi pada, więc mało co się utrząsł.

Pies zawarczał (пёс зарычал):

– Musisz się dostać na górę (ты должен добраться наверх). a nie (а нет), to cię zagryzę (тогда тебя загрызу), próbuj drugi raz (пробуй другой = ещё раз)!